Կրիպտոարժույթների զարգացման հետ մեկտեղ աճում է կիբերհանցագործությունների թիվը։ Դրանցից մեկն է կրիպտոջեքինգը (թաքնված մայնինգ), որը մեծ վտանգ է ներկայացնում օգտատերերի համար։ 2024 թ.-ի առաջին կիսամյակում այս տեսակի հարձակումների թիվն աճել է 30%-ով՝ համեմատած նախորդ տարվա հետ։
Ի՞նչ է կրիպտոջեքինգը
Կրիպտոջեքինգը վտանգավոր պրոցես է, որի ժամանակ կիբերհանցագործները գաղտնի կերպով օգտագործում են ձեր համակարգիչը, սմարթֆոնը կամ այլ սարք՝ առանց ձեր համաձայնության, մայնինգի (կրիպտոարժույթի հանման) համար։ Այս վնասակար կոդը կարող է ներմուծվել վարակված կայքերի, հավելվածների կամ էլեկտրոնային նամակների միջոցով, և սկսում է գործել առանց ձեր գիտակցության:
Քանի որ մայնինգը պահանջում է մեծ թվային ռեսուրսներ, վնասակար կոդերը բեռնում են ձեր սարքերը, դանդաղեցնելով դրանց աշխատանքը և հանգեցնելով գերտաքացման։
Կրիպտոջեքինգի հիմնական նշանները

- Արդյունավետության անկում։ Եթե ձեր համակարգիչը կամ սմարթֆոնը գործում են դանդաղ՝ առանց հստակ պատճառի, հնարավոր է, որ դա թաքնված մայնինգի հետևանք է։
- Բարձր պրոցեսորի ծանրաբեռնվածություն։ Եթե տեսնում եք, որ ձեր սարքի պրոցեսորը աշխատում է անսովոր ակտիվությամբ, սա ևս կարող է վկայել կրիպտոջեքինգի մասին։
- Գերտաքացում։ Թաքնված մայնինգի ընթացքում ձեր սարքն ավելի շատ էներգիա է սպառում, ինչի արդյունքում այն կարող է ավելի հաճախ գերտաքանալ։
- Արագ մարտկոցի սպառում։ Սարքի մարտկոցը կարող է ավելի արագ ավարտվել, քան սովորական՝ ֆոնային գործընթացների պատճառով։
Ինչպես պաշտպանվել կրիպտոջեքինգից
- Օգտագործեք հակավիրուսային ծրագրեր։ Հավաստի հակավիրուսային ծրագրերը կկարողանան հայտնաբերել և վերացնել մայնինգի վնասակար կոդերը։
- Արգելափակեք սկրիպտերը ձեր բրաուզերում։ Հավելումներ, ինչպիսիք են NoScript-ը, կարող են կանխել մայնինգի սկրիպտերի գործարկումը վեբ էջերում։
- Օգտագործեք մայնինգի արգելափակումներ։ Մասնագիտացված բրաուզերային հավելումները, ինչպիսիք են MinerBlock-ն ու uBlock Origin-ը, նախատեսված են թաքնված մայնինգի կանխարգելման համար։
- Կանոնավոր թարմացրեք ծրագրերը։ Ծրագրային ապահովման և օպերացիոն համակարգի հին տարբերակները հաճախ ունենում են խոցելիություններ, որոնց միջոցով կիբերհանցագործները կարող են ներխուժել ձեր սարք։
- Հետևեք պրոցեսորի ծանրաբեռնվածությանը։ Օգտագործեք հատուկ ծրագրեր կամ գործառույթներ՝ սարքի պրոցեսորի ակտիվությունը վերահսկելու համար։ Եթե նկատում եք մշտապես բարձր ծանրաբեռնվածություն՝ առանց ակնհայտ պատճառի, դա կարող է լինել կրիպտոջեքինգի արդյունք։
Ինչու՞ կրիպտոջեքինգը դարձավ եկամտաբեր հանցագործություն
Կրիպտոջեքինգի միջոցով հանցագործները ստանում են մեծ եկամուտ՝ առանց սարքավորումներ ձեռք բերելու կամ էլեկտրաէներգիայի ծախսեր կատարելու։ Այս ամենը ծանրաբեռնվում է անտեղյակ օգտատերերի վրա։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հազարավոր վարակված սարքեր հսկայական գումարներ են բերում հանցագործներին։ Ավելի վատ է, որ օգտատերերի մեծ մասը նույնիսկ չի էլ կասկածում, որ իրենց սարքը օգտագործվում է մայնինգի համար։
Ինչպիսի՞ն է կրիպտոջեքինգի գլոբալ տարածումը
Կրիպտոջեքինգը շարունակում է աճել ամբողջ աշխարհում, հատկապես այն երկրներում, որտեղ լայնորեն օգտագործվում են թվային սարքեր։ Վարակման ռիսկին առավել ենթարկվում են այն օգտատերերը, որոնք հաճախ են այցելում չստուգված կայքեր կամ ներբեռնում հավելվածներ ոչ պաշտոնական աղբյուրներից։