Կրիպտոարժույթը Հայաստանում, Այժմյան վիճակը և ապագայի կարգավորումները

Կրիպտոարժույթները մեծանում են ժողովրդականությամբ Հայաստանում, սակայն դրանց կարգավորման օրենսդրական շրջանակը դեռ զարգացման փուլում է: Ինչպե՞ս է Հայաստանը նախատեսում կարգավորել կրիպտոարժույթները: Ինչ քայլեր են անում կառավարությունը և Կենտրոնական բանկը, և ինչպես են այդ հարցին վերաբերվում հայկական բանկերը: Այս հոդվածում մենք կքննարկենք Հայաստանի կրիպտոարժույթների կարգավորման այժմյան վիճակը, ապագայի ծրագրերը և հնարավոր օրենսդրական փոփոխությունները:

Կրիպտոարժույթի այժմյան վիճակը Հայաստանում

Այս պահին կրիպտոարժույթները, ինչպիսիք են Բիթքոյնը և Էթերը, Հայաստանում չեն արգելվում, բայց դրանց օգտագործման վերաբերյալ հստակ օրենսդրություն չկա: Սա իրավական անորոշություն է ստեղծում կրիպտոարժույթային ակտիվների հետ աշխատող օգտվողների, ձեռնարկությունների և ներդրողների համար: Սակայն Հայաստանի իշխանությունները ակտիվորեն աշխատում են իրավական ենթակառուցվածք ստեղծելու ուղղությամբ, որպեսզի նվազեցնեն կրիպտոարժույթների հետ կապված ռիսկերը և պաշտպանեն շուկայի մասնակիցներին:

Կրիպտոարժույթների կարգավորման քննարկումներ և նախաձեռնություններ

Վերջին տարիներին կրիպտոարժույթների հարցը մի քանի անգամ բարձրացվել է Հայաստանի կառավարության և Կենտրոնական բանկի մակարդակներում: 2022 թվականին Ազգային ժողովում տեղի ունեցան քննարկումներ, որոնք վերաբերում էին կրիպտոարժույթների կարգավորմանը, որտեղ հիմնական թեմաները էին՝ փողերի լվացման դեմ պայքարն ու ներդրողների իրավունքների պաշտպանությունը:

Հայաստանի Կենտրոնական բանկը ուսումնասիրում է այլ երկրների փորձը՝ կրիպտոարժութային շուկայի կարգավորման համալիր միջոցառումներ մշակելու համար: Հիմնական ուշադրությունը դարձվում է կրիպտոարժույթային ընկերությունների և փոխանակման կայքերի իրավական գործունեության պայմանների ստեղծմանը, գործարքների թափանցիկության ապահովմանը և միջազգային չափանիշների՝ փողերի լվացման (AML) և ահաբեկչության ֆինանսավորման (CFT) դեմ պայքարին համապատասխանելուն:

Ապագայի քայլեր Հայաստանում կրիպտոարժույթների կարգավորման համար

1. Կրիպտոարժութային ընկերությունների լիցենզավորում: Նպատակ ունենալով օրենսդրական փոփոխություններ, կրիպտոարժութային փոխանակման կայքերը և առևտրային պլատֆորմները կկարողանան օրինականորեն գործել միայն լիցենզիա ունենալու դեպքում: Սա նաև կընդգրկի փողերի լվացման դեմ պայքարի միջոցների և օգտվողների իրավունքների պաշտպանության պահանջների պահպանումը:
2. Կրիպտոարժույթային գործարքների հարկավորում: Կառավարությունը ուսումնասիրում է կրիպտոարժույթային գործարքների եկամուտների հարկման հնարավորությունը: Սա կարող է ներառել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ իրավաբանական անձանց, ովքեր զբաղվում են կրիպտոարժույթի առևտուրով կամ մայնինգով:
3. Ներդրողների պաշտպանություն: Ներդրողների պաշտպանությունը պարտադիր միջոցների ներդրումը, ինչպես օրինակ, կրիպտոարժութային պլատֆորմների ակտիվների ապահովագրությունը, կարևոր քայլ կլինի վարձատրությունը նվազեցնելու ուղղությամբ՝ կապված մոլորության և հաքերային հարձակումների հետ:
4. Թվային դրամ: Հայաստանի Կենտրոնական բանկը ուսումնասիրում է կենտրոնական բանկի թվային դրամի (CBDC) ներդրման հնարավորությունը, որը կարող է ինտեգրվել կրիպտոարժութային տնտեսությանը և նպաստել դրա զարգացմանը պետության մակարդակում:

Հայաստանի բանկերի վերաբերմունքը կրիպտոարժույթների նկատմամբ

Այս պահին Հայաստանի բանկերը կրիպտոարժույթներին վերաբերվում են զգուշությամբ: Սա հիմնականում կապված է ակնառու օրենսդրական նորմերի բացակայության և ֆինանսական ռիսկերի վերաբերյալ մտահոգությունների հետ: Խոշոր բանկերը, ինչպիսիք են Արմբիզնեսբանկը և Արարատբանկը, չեն առաջարկում կրիպտոարժութային ծառայություններ ուղիղ, թեև հնարավոր է, որ սա փոխվի նոր օրենքների և կանոնակարգերի ներդրմամբ:

Բանկերը նաև կարող են սկսել համագործակցել կրիպտոարժութային պլատֆորմների հետ՝ պահպանելով միջազգային անվտանգության և թափանցիկության չափանիշները: Սա կարող է հանգեցնել կրիպտոարժութային ակտիվների պահպանման և կառավարման ծառայությունների ստեղծմանը:

2024 թվականի դրությամբ կրիպտոարժույթը Հայաստանում զարգացող ոլորտ է, որն ունի մեծ ներուժ: Մոտակա տարիներին սպասվում են կարևոր օրենսդրական փոփոխություններ, որոնք ուղղված են ստեղծելու անվտանգ և թափանցիկ իրավական հիմք կրիպտոարժույթների օգտագործման համար: Հայաստանի իշխանությունները ձգտում են ստեղծել պայմաններ ներդրողների իրավունքների պաշտպանության, ռիսկերի նվազեցման և կրիպտոարժույթների ազգային տնտեսությունում ինտեգրման համար:

Նոր օրենքների և կանոնների ներդրմամբ Հայաստանը կարող է ավելի գրավիչ դառնալ կրիպտոարժույթի ներդրողների և բլոկչեյն տեխնոլոգիաներով զբաղվող ընկերությունների համար: Հայաստանի Կենտրոնական բանկն ու կառավարությունը շարունակում են հետևել գլոբալ միտումներին և նախատեսում են առաջիկա տարիներին առաջարկել ժամանակակից կարգավորման մեխանիզմներ, որոնք համապատասխանում են միջազգային չափանիշներին: