⚖️ Կրիպտոակտիվների մասին նոր օրենքի նախագիծը Հայաստանում

Հայաստանում շրջանառության մեջ դրված է «Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքի նախագիծը, որի նպատակն է ապահովել շուկայի թափանցիկություն, պաշտպանել սպառողների իրավունքները և սահմանել վերահսկողության մեխանիզմներ։ Սակայն նախագիծը պարունակում է բազմաթիվ դրույթներ, որոնք ոչ միայն անհամապատասխան են տեխնոլոգիայի բնույթին, այլև լրջորեն խոչընդոտում են ոլորտի զարգացումը՝ խարխլելով տեղական բիզնեսների հիմքերը և վանելով միջազգային ներդրումները։

📌 Օրենքի կարևոր դրույթները, որոնք արժանի են ուշադրության

1. Լիցենզավորում միայն իրավաբանական անձանց համար

Օրենքի համաձայն՝ կրիպտոակտիվներով ծառայությունների մատուցման իրավունք կարող է ստանալ միայն ՀՀ-ում գրանցված իրավաբանական անձը, որի գործունեությունը ամբողջությամբ ենթակա է Կենտրոնական բանկի լիցենզավորմանը և վերահսկողությանը։

👉 Սա նշանակում է՝ ոչ միայն ֆիզիկական անձինք դուրս են մնում գործընթացից, այլև փոքր ու միջին բիզնեսներն ստիպված են անցնել ծայրահեղ բյուրոկրատական քաշքշուկ։

2. Կանխիկ փոխանակումների փաստացի արգելք

Նախագծով առաջարկվում է կրիպտոարժույթների փոխանակում իրականացնել բացառապես անկանխիկ եղանակով, ինչը բացառում է ցանկացած տեսակի կանխիկ գործարք։

👉 Դա հարված է հատկապես զբոսաշրջիկներին և ներգաղթյալներին՝ Ռուսաստանից, Իրանից և այլ երկրներից, ովքեր չեն կարող օգտվել հայկական բանկերից և չունեն միջազգային վճարային հասանելիություն։ Նրանց համար կանխիկը մնում է միակ գործիքը, որի միջոցով կարելի է փոխանակել կրիպտոարժույթները։

➡️ Այս դրույթը ոչ միայն խոչընդոտում է մարդկանց ազատ ֆինանսական գործելու իրավունքը, այլև կրճատում է երկրի՝ որպես զբոսաշրջային և ներդրումային հարթակի գրավչությունը։

3. Արտասահմանյան ընկերությունների մուտքի խիստ սահմանափակումներ

Օտարերկրյա կրիպտո ընկերությունները կարող են գործել միայն ՀՀ-ում մասնաճյուղ կամ դուստր ընկերություն ստեղծելու ճանապարհով, և միայն Կենտրոնական բանկի հաստատմամբ։

👉 Սա ստեղծում է փակ և ծանրաբեռնված միջավայր՝ մի ոլորտի համար, որը բնույթով բաց է և գլոբալ։

4. Կենտրոնական բանկի գերիշխան վերահսկողություն

ՀՀ ԿԲ-ն ոչ միայն վերահսկում է լիցենզիաների տրամադրումը, այլ նաև կարող է իր հայեցողությամբ՝

մերժել գրանցումները,
պահանջել փոխել առաջարկի փաստաթղթերը,
սահմանել լրացուցիչ պահանջներ ծառայությունների մատուցման համար։

👉 Այսպիսի լիազորությունների կոնցենտրացիան մեկ կառույցում լուրջ ռիսկեր է ստեղծում բիզնես ազատության և շուկայի հավասար մրցակցության առումով։

5. Փոխանցումների խիստ կարգավորում

Նախքան ցանկացած փոխանցում, ծառայություններ մատուցող անձը պարտավոր է հաճախորդին տրամադրել տեխնիկական ու անվտանգության մանրամասն տեղեկություններ՝ համաձայն ԿԲ կարգավորումների։

👉 Ի տարբերություն DeFi լուծումների՝ այստեղ փորձ է արվում վերահսկել ամեն քայլը՝ մինչև ամենափոքր փոխանցումը, ինչը տեխնոլոգիայի համատեքստում ոչ միայն դժվար է, այլև անիրագործելի։

🧭 Ինչու այս նախագիծը չի լուծում անօրինականության խնդիրը

Երբ կրիպտոն գործարկվել է, նրա հիմնական նպատակը եղել է աննկատ, առանց միջնորդների արժեքի փոխանցումը։ Հիմա պետությունն առաջարկում է, որ այս գործընթացը ամբողջությամբ վերահսկվի ու կանոնակարգվի։ Բայց տեխնոլոգիան ի սկզբանե կառուցված է այդ վերահսկողությունից զերծ լինելու համար։

Բացի այդ, եթե օրինագիծը նպատակ ունի կանխել թելեգրամյան խաբեությունները, ապա սխալ գործիքի է ընտրվել։ Որևէ օրենք չի կարող սահմանափակել VPN-ի, dApp-ների կամ mixer-ների միջոցով աշխատող ապակենտրոնացված տեխնոլոգիաները։ Այստեղ պահանջվում է խորքային կիբեր-հետաքննության կառույցների զարգացում, ոչ թե գծային արգելքներ։

📣 Armcoincrypto-ի դիրքորոշումը

Մենք՝ Armcoincrypto թիմը, կողմ ենք այն օրենսդրությանը, որը պաշտպանում է սպառողին, ներդրողին և բիզնեսին։ Սակայն այս նախագիծը վտանգում է հենց այդ արժեքները։

📌 Մենք կողմ ենք՝

Տեխնոլոգիապես ճիշտ ձևավորված,
Գործարար դաշտին հարմարեցված,
Միջազգային ստանդարտներին համապատասխան
Եվ մարդկանց ազատության ու ֆինանսական գաղտնիության իրավունքը հարգող օրենսդրությանը։

📌 Մենք դեմ ենք՝

Բյուրոկրատացված լիցենզավորմանը,
Կանխիկի լիակատար արգելքին,
Օտարերկրյա բիզնեսի մուտքի բարդացմանը,
Կենտրոնական բանկի չափազանց մեծ լիազորություններին։

🧠 Թղթից պատով տուն չես պաշտպանի

Հայաստանը կարող է դառնալ տարածաշրջանային կրիպտո կենտրոն, բայց միայն այն դեպքում, երբ օրենքները չեն փորձի “ճնշել” տեխնոլոգիան, այլ օգնել բացել նրա հնարավորությունները։ Ոլորտը պետք է կարգավորել՝ ոչ թե ճնշելու, այլ հասանելի ու բաց դարձնելու միջոցով։

Եվ վերջապես՝ թղթով պատեր կառուցելով հնարավոր չէ պաշտպանել տունը։ Պետք են նոր մտածողություն, խորքային ուսումնասիրություն և խելացի կանոններ, որոնք կվերածեն Հայաստանը բլոքչեյն նորարարության հարթակի։

📄 Օրենքի ամբողջական տարբերակը կարող եք ուսումնասիրել այստեղ